Title_left GIẢI THƯỞNG TỔ CHỨC - HIỆP HỘI TW Title_right
Văn hóa - thể thao - cộng đồng
Line_short
Giáo dục - khoa học - công nghệ
Line_short
Doanh nhân - doanh nghiệp - sản phẩm
Line_short
Huy chương Vàng - Bạc - Đồng
Line_short
 
Arrow3 Tìm kiếm nâng cao
 
Nvls_s
Gt_qt
Gt_dp
Gt_dn
Gt_lucky_s
Banner-baochi-2018
ChandungBachThaiBuoi GIẢI THƯỞNG BẠCH THÁI BƯỞI
TỪ BẠCH THÁI BƯỞI NGHĨ VỀ CÁC NHÀ DOANH NGHIỆP VIỆT NAM


Nếu trong chiến tranh cách mạng, nhân vật trung tâm là những chiến sỹ cách mạng, những người lính kiên cường trước súng đạn của kẻ thù thì trong hoà bình, nhân vật trung tâm sẽ phải là những người biết làm giàu cho đất nước, tạo nên một đội ngũ các nhà doanh nghiệp giỏi kinh doanh và làm giàu có đạo đức: ích nước, lợi nhà, đó là một trong những yêu cầu của cuộc sống hôm nay. Bạch Thái Bưởi là mẫu hình một nhà doanh nghiệp Việt Nam phấn đấu làm giàu trong bối cảnh nước nhà còn là thuộc địa nên kết cục với ông là một bi kịch, nhưng chí làm giàu của ông đáng để lớp người sau khâm phục.
Năm 2004, tại một hội chợ hàng xuất khẩu tổ chức tại Hà Nội, Ban tổ chức đã trao những bức tượng bán thân Bạch Thái Bưởi cho các “nhà doanh nghiệp có chí làm giàu” bên cạnh các huy chương vàng, Cúp vàng cho các sản phẩm. Dưới đây là một số ý kiến trao đổi trong cuộc toạ đàm do Hội khoa học Lịch sử Việt Nam chuẩn bị cho ý tưởng của giải thưởng trên.
Sau một chặng đường dài lịch sử của thế kỷ XX, với một độ lùi nhất định, chúng ta có thể ghi nhận rằng, đã là tư sản dân tộc thì đều có tinh thần yêu nước, có nỗi đau khổ chung và niềm tự hào chung của dân tộc. Là nhà tư sản, kinh doanh, làm giàu thì thể hiện tinh thần dân tộc như thế nào? Chúng tôi thấy sự thể hiện này thường ít lệ thuộc vào cá nhân hơn là vào những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Trong mỗi hoàn cảnh lịch sử, cách kinh doanh mỗi thời, cách làm giàu cụ thể không khác nhau bao nhiêu, nhưng tinh thần dân tộc lại khác nhau khá nhiều. Thế kỷ XX, chúng ta có thể tạm chia ra 4 giai đoạn, tương ứng với 4 thế hệ tư sản dân tộc.
- Thế hệ đầu tiên là thế hệ mở đầu, trong đó có Bạch Thái Bưởi, là thế hệ kinh doanh trong hoàn cảnh Pháp còn thống trị cả về chính trị lẫn kinh tế trên toàn cõi Việt Nam. Nhưng nhờ cách mạng Tân Hợi cổ vũ, tư tưởng Tam Dân của Tôn Trung Sơn làm chỗ dựa tinh thần, sự hưng thịnh của Nhật Bản khích lệ… các nhà tư sản Việt Nam ngoài khát vọng làm giàu, họ còn có khát vọng chấn hưng nền kinh tế dân tộc, muốn sánh vai cùng thế giới, đối diện với những kẻ thống trị. Như vậy, trong sự làm giàu đó có tinh thần đua tranh, có tinh thần phản kháng dân tộc. Nếu không nhằm vượt mặt thực dân Pháp, thì ít nhất cũng sánh vai với những nhà kinh doanh Pháp. Khi đó, tinh thần dân tộc trong ý chí làm giàu chính là tinh thần chống Pháp, chống chủ nghĩa thực dân, chống các thế lực ngoại bang, cả về chính trị và kinh tế. Bạch Thái Bưởi là một gương mặt tiêu biểu của thời kỳ đó. Sự thất bại của ông cũng lại gắn với chủ nghĩa thực dân với sự độc quyền và đố kỵ của nền thống trị Pháp. Do đó, ngoài nỗi cay đắng cá nhân, sự thất bại này còn chứa đựng nỗi cay đắng dân tộc. Cả thành công và thất bại của ông đều mang đậm dấu ấn dân tộc.
- Thế hệ thứ hai, là thế hệ trước Cách mạng Tháng Tám và sau đó tham gia kháng chiến chống Pháp. Đã có nhiều gương mặt đẹp và đáng để lịch sử ca ngợi như Trịnh Văn Bô, Đỗ Đình Thiện, Nguyễn Sơn Hà, Hùng Thiện Lộc, Trương Văn Bền, Kha Vạn Cân… Trong giai đoạn lịch sử này thì mục tiêu trước mắt không phải là làm giàu, mà là cùng với toàn dân đóng góp vào kháng chiến, cứu lấy nền dân tộc. Trong khi các chiến sỹ ôm bom ba càng để đối chọi với xe tăng Pháp thì các nhà tư sản dân tộc đã ném toàn bộ tài sản, thậm chí cả tính mệnh vào cuộc kháng chiến. Đỗ Đình Thiện chấp nhận cho bom đạn tiêu huỷ toàn bộ gia sản của mình, vì đã dành nó cho xưởng in giấy bạc Cụ Hồ. Nguyễn Sơn Hà đổ nhựa thông, đổ sơn ra đường phố Hải Phòng khi kháng chiến bùng nổ để cản bước quân Pháp. Kha Vạn Vân bỏ hết tài sản để trở thành cán bộ kháng chiến. Nhiều nhà tư sản đã gửi con vào Vệ quốc đoàn, tham gia kháng chiến hoặc tự mình tham gia kháng chiến. Nhiều đứa con của họ đã không trở về. Đó là cảm tử để cứu quốc. Chính do hoàn cảnh lịch sử, những mệnh lệnh của lịch sử mà các nhà tư sản đã dấn thân.
- Thế hệ thứ ba, là thế hệ hoạt động sau khi hoà bình lập lại năm 1954 ở miền Bắc. Thời kỳ này, các nhà tư sản đã thực hiện chính sách cải tạo công thương nghiệp của Đảng và Nhà nước. Với quy định sử dụng từ 5 nhân công, dùng máy móc từ 3 mã lực trở lên là thuộc diện cải tạo, thì số thuộc diện cải tạo đông hơn số lượng giai cấp tư sản. Có những khuôn mặt tiêu biểu cho thời kỳ này như ông Cự Doanh, trước khi chính phủ về tiếp quản đã bí mật nhập máy dệt về trùm chăn cất giấu, chờ cách mạng thành công mới đem ra tổ chức sản xuất. Ông đã chấp hành cải tạo, nhưng từ đây tinh thần làm giàu bằng con đường kinh doanh tư bản chủ nghĩa đã bị coi là cấm kỵ. Cái mục đích mà các nhà tư sản phải phấn đấu là tự cải tạo để trở thành người lao động. Trong hoàn cảnh đó thì việc làm giàu cho cá nhân, một yếu tố quan trọng để hình thành nhà tư sản và hình thành giai cấp tư sản đã không có nữa.
- Thế hệ thứ tư, có thể tạm tính từ 1987 với luật về kinh tế tư nhân. Một thế hệ các nhà kinh doanh mới đã xuất hiện. Mục đích của họ cũng là làm giàu. Nhưng tinh thần dân tộc, tinh thần yêu nước thế hệ này như thế nào, thậm chí là có hay không, nhiều hay ít, cũng đang còn là một vấn đề. Nhưng đó không nằm trong chủ đề mà chúng ta định bàn hôm nay, do đó xin trở lại với Bạch Thái Bưởi.
Điều suy nghĩ của chúng tôi là: Bạch Thái Bưởi là một gương mặt tròn trĩnh của một nhà tư sản kinh doanh muốn làm giàu bằng tài năng của mình. Trong khát vọng làm giàu đó, thể hiện đậm đà tính tranh đua của dân tộc, sự bất bình trước những thế lực ngoại bang, muốn vươn lên để góp phần chấn hưng đất nước. Nếu ông còn tồn tại đến Cách mạng Tháng Tám và kháng chiến chống Pháp, chắc chắn ông cũng sẽ làm giống như những nhà tư sản dân tộc thuộc thế hệ thứ hai. Nếu ông còn tồn tại đến sau năm 1954, chắc ông sẽ chấp hành cuộc cải tạo công thương nghiệp. Và nếu ông còn sống đến khi đổi mới kinh tế, nhất là từ năm 1987, với đạo luật về kinh tế tư nhân, thì ông chắc chắn sẽ phát huy tinh thần làm giàu, kết hợp với tinh thần tự cường như thời ông còn sung sức. Ông đã không sống được đến ngày đó, nhưng ông đã để lại một tấm gương sáng cho hậu thế: Một nhà kinh doanh giàu tài năng và bản lĩnh, bằng hành động làm giàu của mình thể hiện ý thức tự cường của dân tộc.

Đặng PhongDoanh nhân Việt Nam tiêu biểu
Arrow1Quay lại
Arrow2Giới thiệu giải
Arrow2 Từ Bạch Thái Bưởi nghĩ về các nhà doanh nghiệp Việt Nam
Arrow2 Thân thế và sự nghiệp của nhà doanh nghiệp Bạch Thái Bưởi (1874 – 1932)
Arrow2 Thông tin giải thưởng Bạch Thái Bưởi và Danh hiệu doanh nhân Đất Việt thế kỷ 21 năm 2008