Title_left HỒ SƠ THÀNH TÍCH Title_right
 
Zoom
 
No-person-img
Nhà báo Nhị Lê
No-person-img
Nhà báo Ninh Viết Giao
No-person-img
Nhà báo Phan Hữu Dật
Phambanhieu
Nhà báo Phạm Bá Nhiễu
No-person-img
Nhà báo Song Thành
No-person-img
Nhà báo Tân Linh
No-person-img
Nhà báo Thanh Xuân
No-person-img
Nhà báo Thảo Lư
No-person-img NHÀ BÁO TRẦN HẬU

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ MẶT TRẬN DÂN TỘC THỐNG NHẤT TRONG TÌNH HÌNH MỚI

T

ư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận dân Tộc Thống nhất bắt nguồn từ quan điểm nhất quán của Người về vai trò quyết định của quần chúng trong lịch sử, coi cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, Đảng chỉ có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình nếu biết tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong Mặt trận dân tộc Thống nhất rộng rãi chống kẻ thù chung và xây dựng đất nước. Trong quá trình phát triển của cách mạng, tuy phải trải qua những bước thăng trầm, song quan điểm đó luôn luôn nhất quán. Từ Hội Phản đế đồng minh, Mặt trận dân chủ Đông Dương, Mặt trận phản đế Đông Dương, Mặt trận Thống nhất phản đế chống phát xít đến Mặt trận Việt Minh, Mặt trận Liên Việt, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ, hoà bình Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam... tất cả những thử nghiệm về lý luận và thực tiễn các phong trào Mặt trậnđã đi đến khẳng định những quan điểm đúng đắn của Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc Thống nhất Việt Nam.
Trong khuôn khổ một bài viết, khó có thể hệ thống hoá toàn bộ các điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc thống nhất mà chỉ có thể gợi mở một số vấn đề trong tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc Thống nhất có liên quan trực tiếp đến công tác Mặt trận.
1. Muốn giành được thắng lợi của cách mạng nói chung và xây dựng chủ nghĩa xã hội thành công thì phải đại đoàn kết toàn dân tộc, nhưng muốn đại đoàn kết toàn dân tộc thì phải tổ chức quần chúng lại thành Mặt trận dân tộc Thống nhất rộng rãi. Sự hình thành khối đại đoàn kết dân tộc là một tất yếu và tổ chức Mặt trận ra đời, phát triển không tuỳ thuộc vào ý muốn chủ quan. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định vai trò quan trọng của Mặt trận dân tộc Thống nhất, trong cách mạng  dân tộc dân chủ cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Người cho rằng, do đặc điểm mâu thuẫn xã hội và đấu tranh giai cấp  ở nước ta mà Mặt trận dân tộc Thống nhất  Việt Nam có sứ mạng cao cả đoàn kết hết thảy mọi người Việt Nam yêu nước và tiến bộ đấu tranh cho quyền lợi tối cao của dân tộc.
Tại Đại hội thống nhất Việt Minh -  Liên Việt (3 - 1951), Hồ Chí Minh đã tổng kết kinh nghiệm về đại đoàn kết dân tộc và Mặt trận dân tộc thống nhất thành khẩu hiệu nổi tiếng: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công. Đây chính là chiến lược cách mạng, là tư tưởng cơ bản mà Người đã tổng kết và rút ra từ truyền thống đấu tranh anh dũng đầy hy sinh gian khổ và rực rỡ chiến công của dân tộc ta, nó đã trở thành chân lý bền vững của dân tộc ta về đại đoàn kết toàn dân tộc và Mặt trận dân tộc Thống nhất.
2. Mặt trận dân tộc Thống nhất là một hình thức tập hợp quần chúng rộng rãi, đại diện cho đại đa số quần chúng, đại diện cho quyền lợi dân tộc, không có sự phân biệt đối xử. Người cho rằng: Từ Nam đến Bắc, ai là người tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì chúng ta sẵn sàng  đoàn kết với họ, thật thà hợp tác với họ, thật sự đoàn kết với họ, dù từ trước đến nay họ đã theo phe nào. Chúng ta thấy được tư tưởng này của Người từ trong Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt được thông qua (1930) tại hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản để thành lập Mặt trận là nơi tập hợp mọi lực lượng yêu nước và tiến bộ, thực hiện thêm bạn, bớt thù, nhằm tập trung mũi nhọn đấu tranh vào kẻ thù nguy hiểm nhất. Xu hướng hẹp hòi, biệt phái, phân biệt đối xử là trái với tư tưởng Hồ Chí Minh, chẳng những không tập hợp được lực lượng cách mạng rộng rãi mà còn làm tăng thêm kẻ thù, giảm bớt bầu bạn, làm tổn hại cho sự nghiệp cách mạng chung của cả dân tộc.
Ngày nay, trong cuộc đổi mới, khi Đảng ta chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần. Mặt trậncần thật thà hợp tác và phát huy vai trò của mọi thành phần kinh tế, dù cho họ thuộc chế độ sở hữu nào, miễn là họ tuân theo pháp luật, tích cực đóng góp vào công cuộc phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động, đồng thời thúc đẩy quá trình  hội nhập kinh tế quốc tế một cách sâu rộng, góp phần nâng cao vị thế nước ta trên trường quốc tế. Với tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc thống nhất, trên lĩnh vực kinh tế, chúng ta chủ trương hợp tác, cạnh tranh lành mạnh, coi mọi người là những đối tác tin cậy, vừa hợp tác vừa đấu tranh để cùng tồn tại và phát triển.
3. Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến tinh thần hợp tác thật thà, đoàn kết thực sự và Người đã thể hiện tinh thần ấy trong việc tranh thủ tập hợp được mọi người Việt Nam yêu nước vào cuộc đấu tranh giành độc lập cho Tổ quốc qua các thời kỳ, kể cả những người từng là quan lại trong triều đình phong kiến trước đây, những người đã từng làm việc trong chế độ cũ mà không cố chấp quá khứ của họ. Muốn cho họ thật lòng đi theo cách mạng, cách mạng phải thật lòng đến với họ. Đó chính là truyền thống lấy đại nghĩa dân tộc làm trọng mà chiến thắng mọi trở ngại, cảm hoá mọi con người. Theo tinh thần ấy, những chính sách, pháp luật kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta ngày nay phải đảm bảo tính công bằng, đồng bộ và tính nhất quán, nhằm gây niềm tin tưởng cho mọi thành viên trong xã hội, tạo nên tâm lý ổn định và sẵn sàng mang công sức của mình đóng góp cho sự nghiệp chung. Nếu chập chờn, do dự hoặc thiếu sự tin cậy lẫn nhau, không tạo nên niềm tin thì chỉ gây nên sự hoang mang, e ngại và giảm nhiệt tình của các thành phần trong xã hội, đặc biệt là những thành phần hay mặc cảm rằng bị xem nhẹ, phân biệt đối xử.
Muốn đoàn kết thực sự và hợp tác thật thà, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh Mặt trậnphải có Cương lĩnh thật vững chắc, rất rộng rãi. Thiết thực vì cương lĩnh đó phải phù hợp với nguyện vọng thiết tha của toàn thể đồng bào, đó là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh; rộng rãi vì Mặt trận bao gồm những người  hiện nay tỏ ra thành tâm thành ý phụng sự Tổ quốc dù trước đây họ đã theo phe phái nào; vững chắc vì Mặt trận dựa trên nền tảng đại đa số nhân dân, đồng thời chú trọng đến tất cả  các tầng lớp xã hội trong nước ta, "không bỏ sót ai" theo đường lối của Đảng, cương lĩnh của Mặt trận đề ra những yêu cầu thiết thực, phù hợp với tâm tư nguyện vọng  và đòi hỏi thiết tha của mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đoàn kết thực sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trường cũng phải nhất trí. Điều đó đòi hỏi mọi thành viên của Mặt trậnphải lấy điểm tương đồng là Tổ quốc Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh, là làm cho mọi ngưòi Việt Nam đều có cơm ăn áo mặc, được học hành, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, làm cơ sở để gắn bó mọi giai tầng với nhau trong hành động thiết thực, đồng thời đòi hỏi mọi chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước, mọi chương trình hành động của Mặt trận... đều phải nhằm thực hiện mục tiêu chung đó. Những chính sách pháp luật nào không thoả mãn yêu cầu của mục tiêu chung đó đều không có tác dụng đoàn kết toàn dân và củng cố Mặt trận dân tộc Thống nhất. Mặt trậnngày nay cần thông qua hoạt động giám sát và phản biện xã hội, cùng với Đảng và Nhà nước làm cho chủ trương, chính sách pháp luật ngày càng phù hợp với lòng dân, đáp ứng được yêu cầu thực tế của nhân dân.
Hồ Chí Minh còn chỉ rõ rằng: Đoàn kết thật sự nghĩa là vừa đoàn kết vừa đấu tranh. Không thể có sự đoàn kết một chiều nào có thể củng cố và duy trì được Mặt trận dân tộc Thống nhất. Từ những luận điểm của Hồ Chí Minh, có thể thấy: hai điều kiện cơ bản để đảm bảo cho sự tồn tại của Mặt trận, đó là điểm tương đồng và khác biệt. Không có điểm tương đồng chúng ta không thể tập hợp được mọi giai tầng trong xã hội dưới ngọn cờ đại đoàn kết. Song do trong Mặt trậncó nhiều giai tầng, nên sự khác biệt là điều đương nhiên. Để cho những yếu tố khác biệt đó có thể cùng tồn tại và gắn với nhau trong Mặt trận và cùng hành động vì mục tiêu chung thì sự đấu tranh để đi đến thống nhất là rất cần thiết. Tuy nhiên đó không phải là cuộc đấu tranh nhằm loại trừ nhau, đấu tranh để phân biệt kẻ thắng người thua mà là dựa trên tinh thần "vì nước, vì dân", đặt lợi ích dân tộc là trên hết và phải tiến hành trên lập trường thân ái", học những cái tốt của nhau, giúp nhau hiểu rõ cái sai, cùng nhau sửa chữa sai lầm, cùng nhau tiến bộ. Làm được như vậy là điều rất khó, nếu như động cơ đấu tranh không thật sự "vì nước, vì dân", đặt lợi ích tối cao về dân tộc lên trên hết và phải tiến hành "trên lập trường ái quốc", học những cái tốt của nhau, giúp nhau hiểu rõ cái sai, cùng nhau sửa chữa sai lầm, cùng nhau tiến bộ. Làm được như vậy là điều rất khó, nếu như động cơ đấu tranh không thực sự vì nước, vì dân, không đặt lợi ích tối cao về dân tộc, lợi ích của sự nghiệp chung của nhân dân lên trên hết, gạt bỏ mọi động cơ cá nhân, những định kiến hẹp hòi, khắc phục cách nhìn phiến diện và thiển cận của cả hai phía, phía người phê bình và phía người được phê bình.
Ngày nay, chúng ta đang tìm tòi, thử nghiệm những hình thức, bước đi, giải pháp hữu hiệu trên con đường phát triển dân tộc, đó là một sự nghiệp mới mẻ, chưa có tiền lệ ở nước ta, nên thường nảy sinh những ý kiến khác nhau đó là lẽ thường tình. Có nhiều ý kiến hiến kế của những người tâm huyết với công cuộc đổi mới đất nước, nhưng cũng đề phòng với những ý kiến không hẳn vì động cơ trong sáng, vì sự nghiệp của dân tộc. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đấu tranh để đoàn kết trong Mặt trậnvẫn có giá trị hiện thực đối với chúng ta ngày nay, giúp chúng ta phân biệt được tốt và xấu, đúng và sai, lành mạnh và cơ hội.
4. Giải quyết mối quan hệ giữa dân tộc với giai cấp trong Mặt trận dân tộc Thống nhất là một sáng tạo thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi vận dụng học thuyết Mác - Lê Nin  về giai cấp và đấu tranh giai cấp, về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vào hoàn cảnh cụ thể nước ta. Trong tác phẩm "Đường cách mệnh", Người đã chỉ rõ: Công nông là gốc của cách mệnh, tiếp theo đó tư tưởng này được khẳng định trong Chính cương vắn tắt và còn được bổ sung: học trò, nhà buôn cũng là lực lượng cách mạng và Đảng phải tập hợp được đông đảo công nông, tiểu tư sản, tri thức, trung nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất, đồng thời Người cũng chỉ rõ Mặt trậncòn là nơi thể hiện sức mạnh dân tộc, bao gồm mọi người Việt Nam thực sự yêu nước, tiến bộ. Với quan điểm đó Hồ Chí Minh đã đặt vấn đề giai cấp (liên minh công nông) trong lòng dân tộc (Mặt trận dân tộc Thống nhất). Các gai cấp nằm trong Mặt trận dân tộc Thống nhất là nằm trong liên minh giai cấp, liên minh với các tầng lớp yêu nước khác, không phải đấu tranh lật đổ tiêu diệt, loại trừ giai cấp, mà là tạo thành lực lượng thống nhất của cả dân tộc  để giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đặt liên minh công nông trong khuôn khổ nền tảng của Mặt trận dân tộc Thống nhất, Hồ Chí Minh đã giải quyết  một cách sáng tạo mối quan hệ hài hoà giữa dân tộc và giai cấp ở nước ta.
Tuy nhiên ngày nay không phải mọi người đều thấy rõ điều đó. Trong điều kiện cách mạng khoa học công nghệ và kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, cùng với sự phân hoá giai cấp và phân tầng xã hội, các giai cấp công nhân và nông dân đang có những chuyển biến mạnh mẽ. Những thay đổi đó vẫn đang còn tiếp diễn. Công tác tổng kết, khảo cứu về những biến đổi đó chưa được tiến hành đầy đủ. Do đó đã nảy sinh nhiều nhận thức khác nhau về vai trò của liên minh công nông đối với Mặt trận dân tộc Thống nhất. Có thể quy thành hai loại ý kiến sau đây:
Một là coi nhẹ vai trò của liên minh công nông đối với Mặt trận dân tộc Thống nhất.
Hai là, vẫn giữ những quan niệm về liên minh công nông trong thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ để áp dụng trong giai đoạn hiện nay.
Trở lại với tư duy biện chứng của Hồ Chí Minh, ta thấy rõ cả hai loại ý kiến trên đây đều không phù hợp với thực tế. Vấn đề dân tộc và giai cấp luôn tồn tại và đòi hỏi phải được giải quyết hoà hợp, phù hợp với đặc điểm tình hình, mỗi thời kỳ cách mạng.
Trong giai đoạn mới, cần tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời không ngừng đổi mới sự lãnh đạo của Đảng cho phù hợp với tình hình hiện nay. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước công nghiệp và nông nghệp vẫn là hai lĩnh vực sản xuất cơ bản của xã hội. Công nhân và nông dân vẫn chiếm số đông trong khối đại đoàn kết dân tộc. Xây dựng nền kinh tế tri thức đòi hỏi phát triển mạnh mẽ đội ngũ lao động trí óc trong mọi lĩnh vực sản xuất, đời sống của xã hội. Mặt trận dân tộc thống nhất cần coi trọng  đoàn kết đông đảo những người lao động trí óc và lao động chân tay trong các lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp, làm tăng thêm chất lượng của liên minh công nông và đóng vai trò nòng cốt trong khối đại đoàn kết dân tộc. Đó là một thực tế khách quan. Cái cốt lõi trong quan điểm của Hồ Chí Minh là đặt vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc, giai cấp phải phục tùng dân tộc và vai trò nòng cốt của liên minh công nông chính là ở chỗ nó phải đoàn kết tập hợp được các giai tầng khác và làm cho Mặt trận dân tộc Thống nhất ngày càng mạnh lên, nếu không khối liên minh công nông sẽ tự đánh mất vai trò lịch sử của chính mình.
5. Mặt trận dân tộc Thống nhất không phải là sách lược tạm thời mà là một chiến lược lâu dài của cách mạng, đó là quan điểm rất cơ bản Chủ tịch Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc Thống nhất. Xuất phát từ quan điểm đoàn kết lâu dài với mọi người yêu nước và tiến bộ. Người cho rằng Mặt trận dân tộc Thống nhất chẳng những đóng vai trò quan trọng trong cách mạng dân tộc dân chủ mà còn đóng vai trò rất quan trọng trong cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Quan điểm đó khẳng định: Ngày nay sau khi hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc, tiến hành công cuộc xây dựng đất nước, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xoá nghèo nàn, lạc hậu, chúng ta vẫn cần tiếp tục củng cố và phát huy vai trò lịch sử quan trọng của Mặt trận dân tộc Thống nhất. Rõ ràng sự nghiệp xây dựng đất nước là sự nghiệp của hàng triệu triệu quần chúng chứ không phải là sự nghiệp từ trên dội xuống. Vì vậy vẫn phải đoàn kết, tập hợp mọi người Việt Nam yêu nước và tiến bộ, tán thành mục tiêu độc lập, tự do, hạnh phúc. Tiến hành xây dựng đất nước và quốc tế hiện nay, chúng ta cần phải phân biệt rõ ai là bạn, ai là thù, vẫn phải thực hiện thêm bầu bạn, bớt kẻ thù và khẳng định mọi người yêu nước và tiến bộ là bạn của ta, mọi thế lực chống phá sự nghiệp cách mạng nhân dân ta là kẻ thù của ta. Tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn luôn sáng ngời, chỉ rõ vai trò của Mặt trận trong giai đoạn hiện nay của cách mạng nước ta.
Kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt dân tộc Thống nhất, chúng ta cần phân tích những đặc điểm tình hình hiện nay đang tác động đến khối đại đoàn kết khả quan điểm tư tưởng của Người. Những yếu tố mới hiện nay là:
- Mục tiêu của Mặt trận dân tộc Thống nhất hiện nay là nhằm tập hợp toàn dân phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, phấn đấu xoá bỏ nghèo nàn lạc hậu, xây dựng Tổ quốc độc lập, tự do, hạnh phúc, trở thành một nước công nghiệp hiện đại, sánh vai với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới. Chỉ như vậy chúng ta mới giữ vững được độc lập dân tộc, vì nếu tụt hậu về kinh tế, chúng ta sẽ bị lệ thuộc và nô dịch, chủ quyền quốc gia sẽ khó lòng giữ vững.
- Cơ sở kinh tế của Mặt trận dân tộc Thống nhất hiện nay đã có những thay đổi nhanh chóng cùng với những biến động của cơ cấu xã hội, cơ cấu giai cấp và còn đang tiếp tục thay đổi. Nhiều giai tầng mới xuất hiện, những giai tầng cũ đang phân hoá, chuyển động. Tầng lớp doanh nhân đang ngày càng đông đảo và có vị trí tích cực trong xã hội cần được nhìn nhận đúng mức. Đội ngũ tri thức ngày càng trở nên quan trọng đối với việc xây dựng nền kinh tế tri thức.
- Cuộc đấu tranh ở trong nước và trên thế giới không mất đi mà chuyển sang những hình thức mới, nhất là trong điều kiện toàn cầu hoá ngày nay. Chúng ta có thêm nhiều bạn mới, nhưng cũng xuất hiện những thế lực chống đối mới. Chúng ta phải có phương thức đấu tranh mới, gắn đấu tranh với hợp tác để cùng tồn tại và phát triển.
Trong tình hình đó, học tập phương pháp tư duy của Hồ Chí Minh, cần phân tích những nhân tố mới  tìm ra thuận lợi và tìm thấy khó khăn, có chính sách Mặt trậnđúng đắn, phê phán những nhận thức sai lầm, thực hiện điều mà Chủ tịch Hồ Chí Minh  đã chỉ rõ: Phải thêm bầu bạn, bớt kẻ thù. Chỉ có như vậy mới mới bảo vệ và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng trong tình hình mới, ra sức xây dựng, củng cố phát triển Mặt trận dân tộc Thống nhất ngày một lớn mạnh. Phát huy tiềm năng vĩ đại của dân tộc, thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giàu mạnh, giữ vững độc lập tự chủ, chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam yêu quý.

Trần Hậu - Tạp chí Mặt trận

Arrow2 “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận Dân tộc thống nhất trong tình hình mới”