Title_left HỒ SƠ THÀNH TÍCH Title_right
 
Zoom
 
No-person-img
Nhà báo Bằng Vân
No-person-img
Nhà báo Bùi Phương Hạ
No-person-img
Nhà báo Cảnh Mạnh, Trần Đức
No-person-img
Nhà báo Cẩm Thúy
No-person-img
Nhà báo Châu Giang, Phú Sơn, Hồng Đại
No-person-img
Nhà báo Chí Dũng
No-person-img
Nhà báo Dương Thuấn
No-person-img
Nhà báo Dương Trung Quốc
No-person-img NHÀ BÁO NGUYỄN ĐỨC TUẤN

 NGHỊ LỰC VÀ TÌNH NGƯỜI



Kỳ 1: Những cõi người... đỏ đèn
(ANTĐ) - Một ngày như mọi ngày, họ lại lê bước chân dưới lối mòn từ khu trọ đến nơi đặt cỗ máy - sự sống của họ ở đó - khoa Chạy thận nhân tạo Bệnh viện Bạch Mai. Ngày máy ngừng chạy đối với họ không còn xa, họ đã xác định như vậy. Cái chết cận kề bên mình, nhưng nghị lực và tình người trong những con người ấy chưa một lần phai vơi…
Tôi thầm ước ao y học nước nhà làm ra được những quả thận nhân tạo để đặt vào cơ thể những con người kia thay cho việc ngày qua ngày đi lọc máu tại bệnh viện. Những chuyện về cuộc đời đầy khó khăn của những người xóm chạy thận thì đã có nhiều báo đài nói tới. Nhưng, có một điều mà chưa thấy nhắc đến, ấy là tình cảm của những người trong xóm đối xử với nhau, nó dung dị và chất phác như chính cuộc đời họ. Xóm chạy thận nằm trong con ngõ nhỏ Lê Thanh Nghị. Những dãy nhà ken úp vào nhau. Ở đó có hàng trăm bệnh nhân đang sống phần đời còn lại nhờ cỗ máy. Họ biết trước cái chết sẽ xảy ra, nhưng miệng vẫn luôn cười khuây lấp sầu đau. Rau cháo có nhau, vượt qua bệnh tật.
Căn phòng nhỏ của bệnh nhân Lê Trí Ngọc đặt 2 chiếc giường đơn. Một chiếc của anh, chiếc còn lại  của vợ chồng chị Vũ Thị Mai. Cái xóm trọ này khác xóm trọ thường thấy ở nơi khác. Ở đây người ta đùm bọc nhau, tương trợ nhau chứ không ỏm tỏi cãi cọ như nơi trọ thường thấy. Chung một nhà, ở chung với đôi vợ chồng nhưng giữa họ chưa hề xảy ra cãi cọ. Họ còn nấu cơm, đun nước tắm cho nhau như những người thân trong gia đình.  Anh Lê Trí Ngọc 33 tuổi, quê ở mãi huyện vùng cao của tỉnh Hòa Bình. Bệnh thì quái ác nhưng anh không còn người thân nào để nương tựa. Cách đây 5 năm anh đến Bệnh viên Bạch Mai điều trị bệnh thận, được họ hàng xa trợ giúp ít tiền xe cộ. Ngần ấy năm anh sống nhờ vài gói thuốc lào, phích nước bán dạo. Bệnh tật đã làm người đàn ông ở cái tuổi 33 mà như một ông lão. Mặt bủng, da xanh xám ngoét. Như sự dàn xếp của tự nhiên, những bệnh nhân cùng cảnh bệnh tật gặp nhau cũng ngẫu nhiên, rồi họ đến ở với nhau như những người đã thân. Anh Ngọc ở với vợ chồng chị Mai, anh Dân như những người anh em. Phần cũng để đỡ được tiền thuê nhà, nhưng cái lớn hơn là cùng cảnh ngộ họ hiểu, thông cảm và giúp đỡ nhau. Tình người xóm chạy thận làm người chứng kiến không khỏi chạnh lòng. Xóm chạy thận chiếm đến 95% số người mắc bệnh thận, khoảng 300 bệnh nhân, còn lại là gia đình của chủ có phòng cho thuê trọ. Ở đây là những người đến từ nhiều vùng quê khác nhau, mỗi người một hoàn cảnh nhưng họ có chung một số phận “tuần 3 lần lọc máu”. Người này “đi” người kia lại đến. Sinh, lão, bệnh, tử quy luật tự nhiên, họ thường nói như vậy.
Đúng! Trong cái xóm trọ, đa phần là người trẻ tuổi, như chiếc lá xanh, ngày mai bất chợt lìa cành. Tất cả họ đều chung “một cõi đi về”. Chuyện “đi” và ở trong xóm trọ đã làm họ quen hay do chai lỳ bởi họ đã là một phần của cỗ máy - cỗ máy là cả cuộc đời của họ? Tiếng í ới gọi nhau đi “rút nước” vào mỗi sáng, mỗi chiều như tiếng rủ nhau đi… chợ hoa xuân. “Đi chưa Ngọc ơi!”… “Gọi anh Hợp đi cùng”… là những tình cảm họ dành cho nhau trong quãng đời còn lại.  “Rút nước” là cụm từ mà những người trong xóm thường gọi. Thực ra, lọc máu, hay rút nước, chạy thận… đối với họ như nhau cả, đều là máy móc làm sạch máu, thay cho quả thận vô ích đang nằm trong cơ thể. Chỉ có một thứ cao hơn cả là tình người nơi đây luôn đượm thắm. Họ sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ những người bệnh cùng cảnh ngộ. Sau mỗi lần đi “rút nước” về họ lại ra đầu ngõ hỏi thăm nhau: “Hôm nay anh thấy đỡ mệt hơn không?”, “Tôi có vỉ thuốc này, anh uống thử xem cho đỡ mệt”...  Sự chia sẻ ấy làm người bệnh phần nào vơi đi gánh nặng ưu phiền, mặc dù họ vẫn  biết cái chết đang đến gần.
Trong căn phòng trọ tối, tôi nhìn bức ảnh bệnh nhân Nguyễn Quang Hợp đóng khung vuông vức treo trên tường. Anh nói giọng xa xăm: “Năm ngoái tôi rửa tấm ảnh đó để thờ”. Bệnh nhân Hợp quê ở Yên Bình, Yên Bái, anh cưới vợ nhiều năm nhưng chưa có con. Khi biết mình bị bệnh, anh đã nhắn vợ rằng: “Em hãy chọn con đường riêng cho mình đi, anh bị bệnh này chỉ chữa được khi không còn  sống”. Lá thư được hồi âm từ người vợ đang chăm lo bố mẹ chồng trên miền núi, gửi xuống cho người chồng thấm đẫm những giọt nước mắt: “Em không thể bỏ anh mà ra đi. Sống ngoài tình yêu thương còn phải làm tròn bổn phận, trách nhiệm, em không thể sống với những điều ích kỷ ấy”. Những tình cảm chân thành của người vợ anh, một giáo viên vùng cao đã tiếp cho anh thêm sức lực để chống chọi với bệnh tật. Ngõ 121 phố Lê Thanh Nghị nơi xóm chạy thận nằm trong con hẻm ngoằn ngoèo, hun hút. Ở đây tôi không muốn kể sự nghèo, cái khổ của làng chạy thận bởi bệnh tật như vậy đã là sự khổ tột đỉnh rồi. Nhưng tôi cũng không thể không nhắc tới nhiều bệnh nhân không còn biết nương tựa vào đâu, họ phải lén lút trong bệnh viện bán từng chén nước, điếu thuốc để lấy tiền sống đạm bạc trong quãng đời còn lại.
May mà chúng ta đã có những chính sách hỗ trợ bệnh nhân chạy thận,  như hoàn toàn được miễn phí thuốc men, lọc máu. Trước khi có chính sách ưu tiên cho bệnh nhân chạy thận thì đã có hàng trăm người chết do không có tiền. Mỗi bệnh nhân chạy thận nhân tạo, một năm chi phí ít nhất cũng khoảng 120 triệu đồng. Người giàu xụ, hay kẻ nghèo hèn thì chỉ hơn nhau ở thời gian “ra đi” mà thôi. Có điều họ vẫn mong muốn quãng thời gian còn lại được sống thanh thản hơn.
Kỳ 2: Bước đi  trên sợi dây vô hình
(ANTĐ) - Như mọi buổi chiều tan học đứa con gái đứng trước cổng trường đợi mẹ đến đón. Đợi mãi, đợi mãi... không thấy mẹ đâu... đứa bé khóc nức nở trong vòng tay của người bệnh nhân cùng “xóm trọ”...
Ai đó từng nói, viết thư hay ghi nhật ký đều không phải là làm văn, mà đó là cuộc đời. Trong xóm chạy thận, họ đùm bọc nhau bằng những lời động viên như thế. Họ chia sẻ nhau chỗ nằm, tấm quần, tấm áo được người hảo tâm gửi tặng...  Có những tình cảm trở thành tình yêu, có những tình thương trở thành tri kỷ. Người ta căm hờn căn bệnh, nhưng người ta cũng cảm ơn căn bệnh. Vì nó mà người ta đã đong đếm được tình cảm con người. Vì nó mà người ta biết được thật giả của tình người trong cuộc sống.
Năm 2006, Nguyễn Thị Thuật 33 tuổi như rẽ ngoặt sang cuộc đời khác. Từ Lâm Thao, Phú Thọ chị được đưa tới Bệnh  viện Bạch Mai cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Từ đây, chị bắt đầu chạy đua với cuộc đời bằng cỗ máy. Thời gian ở bệnh viện chưa lâu thì chị tưởng mình tắt thở khi nghe tin người chồng bỏ đi với người đàn bà khác. Chị xin viện trở về quê thăm đứa con gái 6 tuổi và chị nghĩ có lẽ là lần cuối cùng. Bệnh tật không làm chị mất đi niềm hy vọng sống, mà người chồng của chị đã làm chị suy sụp như vậy. Tinh thần, sức khỏe cạn kiệt rất nhanh trong con người gầy yếu kia.
Lời dặn dò thều thào với đứa bé thơ ngây. Chị tắt thở bên nhà mẹ đẻ. Những tiếng khóc ai oán, không gian căn nhà đặc màu tang tóc. Chị được thay đồ mới, đi tất mới...  Nhưng chị lại sống dậy... Lần thứ 2 chị Thuật được nhập viện. Chị khỏe dần lên sau nhiều ngày điều trị. Chị sống được như hôm nay là nhờ cỗ máy, nhờ chính sách miễn giảm hoàn toàn cho những bệnh nhân chạy thận. Cuộc sống của chị dựa vào những chén trà, điếu thuốc. Khó khăn là thế, bệnh tật là thế. Nhưng tình người trong chị, hay nói rộng hơn trong xóm chạy thận họ đều như vậy, rất con người. Nhờ những con người như thế, bệnh nhân Tô Thị Hiền 19 tuổi, quê Nghệ An mới có thể qua cơn nguy kịch hôm 14-10-2007. Hiền đã chạy thận được 2 năm. Hiền được mẹ đưa ra Bệnh viện Bạch Mai điều trị. Thời gian chưa được bao lâu thì Hiền bị mẹ bỏ lại, phó mặc cho bệnh viện. Bà nói rằng về quê vay tiền. Từ đó bặt tăm không một tin tức gì về người mẹ hay người thân của Hiền. Sau ít ngày lang thang trên ghế đá bệnh viện, Hiền gặp Thuật, và từ đó hai người ở cùng nhau. Thuật dẫn Hiền đi bán nước kiếm sống. Khi từ quê ra chữa bệnh Hiền không có thẻ bảo hiểm để được miễn phí vì không một mảnh giấy tùy thân. Bệnh tình của Hiền thì người giàu cũng chết nếu không có bảo hiểm chứ nói gì đến Hiền. Sau ít ngày không lọc máu, Hiền bị đột quỵ. Cả xóm đưa Hiền đi cấp cứu bác sĩ bảo rằng phải nộp viện phí trước 3 triệu đồng mới được nhập viện. Lấy đâu ra số tiền này khi mà tất cả đều là những bệnh nhân nghèo, còn Hiền chỉ có chỗ nương tựa duy nhất là “người trong xóm”. Thuật van nài bác sĩ “Bác sĩ ơi, cả xóm chúng cháu góp lại cũng chưa đủ nửa số tiền ấy...”.  Trước những lời khẩn cầu của mấy chục con người, lòng trắc ẩn đã đến và ông bác sĩ đã  chiếu cố cho Hiền nhập viện với số tiền 300 nghìn đồng phí nhập viện. Cả xóm mừng tứa nước mắt, còn Thuật cặm cụi viết đơn xin cơm cho Hiền...  Từ đó Thuật và Hiền đi bán từng cốc nước, điếu thuốc trong bệnh viện. Những lúc buồn, những lúc nhớ con, nhớ quê, Thuật ghi lại vào cuốn sổ cũ sờn gáy. Đoạn ghi: “...Hà Nội ngày 17-11-2006. Trên cuộc đời này có nhiều người chạy theo lòng ích kỷ, nhưng cũng còn rất nhiều người tốt lắm. "Tôi vẫn biết như vậy... Hôm nay tôi đi bán nước, gặp một anh đi trông vợ nằm viện. Anh đưa cho tôi 20.000 đồng (có lẽ anh biết hoàn cảnh của tôi) với nét mặt thông cảm. Tôi không bao giờ cầm tiền mà không có lý do mặc dù tôi rất nghèo. "Anh một mực giúi vào tay tôi, tôi một mực từ chối. Mọi người quanh tôi nói tôi cầm lấy, vì đó là tình cảm chân thành của anh giúp. Cuối cùng tôi đồng ý nhưng với điều kiện anh phải cầm 2 gói thuốc, coi như anh đã giúp tôi và gói thuốc là lời cảm ơn anh đã đồng cảm... "Tối nay chạy thận về sớm tôi đi bán hàng, gặp một thanh niên khác. Anh này bị thương ở chân, anh mua 2 gói thuốc và nói anh mua cho tôi đắt hàng. Anh gọi 2 chén nước, khi anh móc tiền trả thì cô bạn gái đi cùng anh nói đã mua 2 gói thuốc rồi thì khuyến mại 2 chén nước đi.
"Cô bạn gái chưa dứt lời thì anh thanh niên nọ bảo ai mà chả muốn nghỉ ngơi sớm nhưng vì hoàn cảnh phải thức khuya dậy sớm, 1.000 đồng/chén nước đối với người khỏe chả là gì nhưng đối với người bệnh tật nghèo khó là mồ hôi nước mắt, không có cho chị ấy thì thôi chứ ai lại lấy không...”. Những dòng chép lại cuộc sống của quãng đời trong cuốn sổ nhỏ của chị,  bao hàm ý nghĩa sâu xa để người xem, mà cụ thể là người viết bài này cảm thấy nhói lòng... Khi tôi được biết câu chuyện buồn của bệnh nhân tên Nhuần quê ở Nam Định đã phải về quê vì hết tiền sau những năm tháng chạy chữa tại Bệnh viện Bạch Mai. Bao nhiêu năm ông Huệ - chồng bà Nhuần - chữa trị chăm sóc nhau bằng số tiền bán gạo, thóc, ruộng vườn đồ đạc. Đến khi ông Huệ xin được bảo hiểm miễn phí cho bà Nhuần thì cũng là lúc trắng tay. Nhìn thấy mình chết nhưng đành chịu, bà Nhuần động viên chồng bằng cách nói dối mình khỏe mạnh rồi. Ông bà Nhuần, Huệ về quê được chưa đầy nửa tháng thì thấy ông rẽ qua “xóm cũ” thăm lại bà con.
Mọi người trong xóm  thấy ông đi một mình nên đã đoán được. Và đứa bé con của một bà mẹ khác cũng thế. Đó là bệnh nhân Nguyễn Thị Vui quê ở Thanh Hóa. Chị Vui ra chữa  bệnh nhưng lúc ấy con còn nhỏ,  cháu đến tuổi đến trường thì rất may được một người tốt bụng gần chỗ trọ xin cho đi học lớp 1. Như thường lệ giờ tan học mẹ của bé đến cổng trường Huy Văn đón. Nhưng hôm nay bé ngơ ngác, khóc nức nở vì chiều muộn mà chưa thấy mẹ đâu. Trong vòng tay của cô Minh cùng xóm trọ, bé khóc tức tưởi đòi tìm gặp mẹ. Nhưng bé đâu có biết, căn bệnh quái ác đã làm cho mẹ bé mãi mãi không đi đón bé được nữa... Chuyện bệnh tật thì khó nói hết được nỗi khổ, nhất lại là căn bệnh “sống bằng máy” thì nỗi khổ tột cùng. Biết trước cái chết sẽ là không xa nhưng họ vẫn sống với tất cả lòng nhân ái. Bởi với họ trước hay sau vẫn chỉ là “một cõi đi về”.

Nguyễn Đức Tuấn - Báo điện tử An ninh thủ đô

Arrow2 Xóm chạy thận, nghị lực và tình người